پس از اين كارها ، كه در شمال و شرق دولت روم انجام شد و بعد از اينكه تراژان ساخلوى در ارمنستان گذارد ، نظر خود را بصفحات ديگر معطوف داشت ، زيرا اين اندازه جهانگيرى او را سير نميكرد . در اين مرحله ، اوّل دولتى ، كه نظر او را جلب ميكرد ، دولت پارت بود و اكنون او خواست به آن بپردازد ، بنابراين ، تراژان به خسرون ، كه پاىتخت آن را ادس ميناميدند ، درآمد . پادشاه اين صفحه ، كه آبكار يا اكبر نام داشت و از چندى قبل مردّد بود ، كه بين پارت و روم تابعيّت كدام يك را بپذيرد ، در اين زمان از جريان وقايع متابعت كرده تابع روم گرديد ( ديوكاسّيوس ، كتاب 63 ، 21 ) . مناسارس « 1 » ، يكى از ولات بين النّهرين ، كه كدورت و منازعه‌اى با خسرو داشت ، نيز تابع روم شد ( ديوكاسّيوس ، همانجا ) . ساير رؤساء و ولات بين النهرين هم ميخواستند تابع تراژان گردند ، ولى چون او را مردى درست قول نميدانستند ، مردّد و مذبذب بودند . بنابراين از اينجا منازعات و خصومت‌ها شروع گرديد و تراژان از دو سمت بناى تعرّض را گذارد . اوّل از صفحه‌اى ، كه معروف به آن‌ته‌مىسيا « 2 » و بين فرات و رود خابور واقع بود و دوّم از طرف باتنه « 3 » و نصيبين و كوهستانهائى ، كه معروف به كردون بودند ( تصرّف نصيبين را ديوكاسّيوس در بند 23 كتاب 36 اش ذكر كرده و تصرّف و تسخير كردون را اوتروپيوس « 4 » در بند 2 هشتمين كتاب خود ) . پيشرفت روميها چنان سريع بود ، كه قبل از اينكه زمستان كاملا در رسيده باشد ، آنها بر بين النهرين استيلاء داشتند و حتّى تا شهر سنگار « 5 » ، كه در دامنه كوههاى سنجار كنونى و در جنوب شرقى نصيبين واقع بود ، پيش رفته بودند ( ديوكاسّيوس ، همان كتاب ، بند 22 ) . در نتيجه اين پيشرفت‌ها بين النهرين مانند ارمنستان يكى از ايالات روم شد و روميها مدالهائى سكّه زدند ، كه داراى صورت تراژان بود و مينمود ، كه صفحات بين النهرين بپاهاى او افتاده . سناى روم در اينموقع بعنوان تراژان ، كه

--> ( 1 ) - Monasares . ( 2 ) - Antemisia . ( 3 ) - Batnae . ( 4 ) - Eutropius . ( 5 ) - Sangar .